Có những ngày, chỉ tồn tại thôi cũng đã là một việc khó

 

Có những ngày, không buồn, cũng không vui.

Chỉ là thấy mình rất nhỏ

trong một thế giới lúc nào cũng vội

và ai ai cũng có việc để làm.

Buổi sáng đến, buổi tối trôi qua, 

mọi thứ diễn ra theo đúng cách,

chỉ có mình là không biết

mình đang ở đây để làm gì.

Cảm giác ấy không dữ dội,

không làm đau ngay,

nhưng khiến ta đi mãi mà không thấy đường.

Thì thôi, hay là đừng đi nữa.

Hay là ngồi xuống đây.

“Nếu mình không giỏi, 

không nổi bật, 

không giúp được ai, 

thì mình có cần thiết không?”

Ta không hỏi vì muốn được trả lời.

Chỉ là mệt quá,

và không biết đặt nỗi mệt ấy ở đâu.

Có lẽ chúng ta đã quen rồi.

Phải có lý do thì mới được ở lại.

Phải làm được gì đó có giá trị với đời

thì mới thấy sự có mặt trên đời là xứng đáng.

Không một lời khen

không một lời ghi nhận

không ai nhìn thấy.

"Mà đúng rồi, mình có làm được gì hay ho."

Thôi.

Hôm nay thế đủ rồi.

Ta không sai khi thấy mệt.

Ta không sai khi chưa biết mình sống để làm gì.

Có thể hôm nay,

mình chưa tìm được ý nghĩa.

Nhưng còn thở là còn gỡ.

Chỉ cần vậy thôi,

cũng đủ để gọi là một ngày.

PIE - Công thức thành công trong công sở và các biến thể

 

PIE: Performance - Image - Exposure

Đây là công thức của Harvey Coleman, tác giả cuốn Empowering Yourself, đưa ra và được nhiều người biết đến.

Theo ông, để thành công trong công sở:

- Chỉ có 10% là đến từ Performance, hoàn thành tốt công việc. 

- 30% đến từ Image, hình ảnh của bạn, nghĩa là cách ăn mặc, đi đứng, tóc tai, cách nói chuyện, giao tiếp, phong thái...

- Và 60% đến từ Exposure, nghĩa là chính bạn, những nỗ lực và kết quả mà bạn làm có được nhìn thấy bởi những người cần nhìn thấy hay không. Và làm thế nào để được nhìn thấy, đó là trách nhiệm mà bạn phải làm cho chính mình.

Đến đây thì nhiều người trong chúng ta thấy chán nản, đắng lòng, hay gì đó tương tự.

Nhưng bạn có cho rằng công thức này sai không? 

Còn nữa, công thức này có đúng trong cuộc sống nói chung không?

Nếu chúng ta dở tệ trong 90% của cả Image và Exposure cộng lại thì sao?

Có lẽ, tin tốt đầu tiên đó là, ta không cô đơn, ta tệ, nhưng nhiều người khác cũng thế ;)

Vậy thì hãy bình tĩnh, nhìn nhận tình hình, rồi bắt đầu nhích lên từng chút mà thôi.

Và các biến thể của nó....

Là các biến thể không chính thức, một vài nơi khi áp dụng trong công ty mình đã thay đổi nó một tí.

POE: Performance - Ownership - Exposure

Ownership nhấn mạnh đến trách nhiệm cho những phát sinh liên quan đến phần việc của mình. Mọi người sẽ tìm đến bạn để giải quyết công việc chứ không cần lên tới sếp bạn. Khi gặp khó khăn, bạn tìm giải pháp, và đi tìm sếp hoặc ai đó giúp bạn giải quyết, chứ không phải là bưng lên nguyên xi cho sếp. Sếp và công ty thấy yên tâm khi giao việc. Khách hàng thấy yên tâm khi bạn phụ trách dự án của họ.

POE: Performance - Ownership - Empathy

Empathy nhấn mạnh việc hiểu áp lực của người khác, hiểu người khác cảm thấy như thế nào, hiểu những giới hạn của người khác. Mà trước khi hiểu người khác, thì phải hiểu chính mình, để không vì người khác mà hy sinh bản thân.

Công thức này không tập trung để thăng tiến, mà giúp chúng ta bền vững hơn:

Không bị kiệt sức quá sớm

Không phải diễn vai “người ổn” quá lâu

Không đánh mất sự tự trọng của mình

Không phải để trở thành người hoàn hảo trong công sở. Chỉ là để làm việc mà vẫn còn là mình.

Tâm sự nghề coach

Mình đến với khai vấn như thế nào?

Mình đến với khai vấn lần đầu tiên là trong vai trò của một coachee. Và mình đã thấy được là nó đã giúp ích được cho mình nhiều như thế nào. 

Người tạo cảm hứng cho mình đi học để trở thành coach là người sếp của mình. Tại vì mình thấy sếp mình là một người hiếm có khó tìm, khi sếp sử dụng kỹ năng coaching trong khi làm việc với tụi mình và giúp tụi mình phát triển bản thân. Khi đó thì mình thấy wow hay quá, mình cũng có thể trở thành một người sếp như vậy, và đó là lý do mà mình bắt đầu đi học, để trước tiên là mình sẽ trở thành một người sếp có kỹ năng phát triển nhân viên của mình.

Rồi sau đó khi làm coach rồi, thì mình bắt đầu nhìn thấy những lợi ích khác nữa của việc làm coach.

Làm coach có gì vui?

Đầu tiên, khi mình làm việc với coachee tức là mình đang đồng hành cùng họ trong quá trình họ khám phá bản thân và phát triển. Khi đi cùng với họ, mình cũng sẽ được nhìn thấy những góc nhìn, nhân sinh quan, và những ước mơ của họ. Và thế là mình được nhìn thấy những hành trình rất thú vị, và quay lại thì mình sẽ đối chiếu lại với hành trình của mình. 

Cho nên đối với mình, coachee và coach giống như là đôi bạn cùng tiến vậy. Từ những câu chuyện của coachee, từ những hành trình của coachee mà mình cũng có được cảm hứng cho mình.

Tụi mình cũng hay nói đây là hành trình đi tìm kho báu. Nói theo kiểu teen, là đi mở túi quà, hay là xé túi mù. Vì mình tin rằng mỗi một người khi sinh ra thì đều đã được ban cho những tài năng nhất định rồi. Chỉ có điều là chúng ta được lớn lên trong gia đình, trong xã hội, thì ít nhiều sẽ chịu ảnh hưởng của môi trường đó, còn tài năng thực sự thì nhiều khi không nhìn thấy được, mà nó vẫn ở trong túi quà đó.

Cho nên khi sống cuộc đời của chúng ta,  là chúng ta đi tìm những giá trị mà mình đã sẵn có, đã được ban cho, và chúng ta phát huy nó ra. Và đây là một hành trình thú vị, sẽ có bất ngờ, bởi vì sẽ không có túi quà nào giống túi quà nào. Tuy nhiên khi chúng ta đi cùng nhau, tôi sẽ mở quà của tôi, bạn mở quà của bạn, thì hành trình sẽ vui hơn rất nhiều.

Một niềm cảm hứng gần đây?

Gần đây, một trong những quyển sách mà mình đọc và cảm thấy rất thích là quyển "Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất". Trong câu chuyện này, nhân vật là một ông lão đã 100 tuổi, nhưng ông không muốn tổ chức sinh nhật 100 tuổi của mình trong nhà dưỡng lão, và ông đã trốn đi. Ông bắt đầu một hành trình mới. 

Câu chuyện này cũng kể lại hành trình một trăm năm trước đó của ông, và hành trình mới từ 100 tuổi trở đi. Đó là một cuộc sống đầy sắc màu, đầy những điều thú vị. Ở trong thế giới đó cũng có rất nhiều nhân vật, họ đều có những cuộc đời thú vị, và không giống nhau. Và tuổi tác, cũng không thể dừng sự thú vị đó đi được.

Một điều thú vị nữa là tác giả của quyển sách này cũng là một người bắt đầu viết truyện khi ông không còn trẻ. Ông cũng có một sự nghiệp đi làm và kinh doanh. Về sau thì ông bắt đầu viết truyện, và tác phẩm này đã nổi tiếng khắp thế giới.

Câu chuyện về bản thân tác giả cũng là môt câu chuyện truyền cảm hứng cho mình rất nhiều.

Như thế nào là hạnh phúc?

Nói về hạnh phúc, đối với mình đó là sự cảm nhận. Có những giai đoạn thì mình có những cảm nhận khác nhau. Ví dụ như là trước đây mình cảm thấy hạnh phúc, thấy vui khi trò chuyện với bạn bè, khi ở gần gia đình người thân. 

Có những lúc khác thì mình cảm thấy hạnh phúc là khi được thong dong, được tự do. Chẳng hạn như là mình có thể đến một thành phố xa lạ và ngồi đó ngắm phố phường. Khi mà ở đó không có ai quen, thì mình sẽ cảm thấy được tự do. Trong khi đó thì mình vẫn được ngắm cảnh nhộn nhịp của phố phường.

Sự thong dong, sự tự do, cảm giác như là mình chính là mình. 

Khi nào thì mình "được là mình"?

Nói về cảm giác "được là mình", với mình đó là một trạng thái lý tưởng. Còn hiện tại thì mình đang trong quá trình đi đến đó. 

Đối với mình đó là một hành trình. Để mình được là mình thì trước tiên mình phải hiểu mình. Sau đó là mình có thể ra được những quyết định theo mong muốn của mình. Mà việc hiểu mình là một hành trình lâu dài, cũng giống như là chuyện đi mở túi quà, mà túi quà này giống như là túi quà của Doreamon vậy đó, mình vẫn không biết là có gì trong đó, và đã hết hay chưa. Với mình, đó là một hành trình thú vị và vô tận.

Hiện tại, những khoảnh khắc gọi là "được là mình", là những khoảnh khắc mà mình dành riêng cho mình, tạm thời ngắt kết nối với cuộc sống xung quanh, để có thể trò chuyện với chính mình, để nghe được những điều mình thích, nghe những câu chuyện của mình, dù cho là chuyện vui hay chuyện buồn. Mình sẽ làm những điều mình thích, chơi những trò chơi mình thích, ăn những món mình thích, nghe một bản nhạc mình thích.

Dần dần mình cũng sẽ cố gắng mở rộng những khoảnh khắc như thế này ra nhiều hơn, thì như vậy mình sẽ có được nhiều những khoảnh khắc "được là mình" hơn.

Sau cùng thì người thương mình nhất cũng chính là bản thân mình

 

Hồi còn đi học, lớp 7 là năm học rất nhiều tiên đề, định lý, phương trình từ các cao nhân Hy Lạp. Có những thứ thầy giáo nói là cái này là tiên đề, là một người đưa ra, mọi người đồng ý, chấp nhận. Người cao nhân đã nói vậy và không có chứng minh là nó đúng, còn mọi người đồng ý là vì thấy nó đúng thật, trừ phi có ai đó chứng minh là nó sai, nhưng không có ai chứng minh được là nó sai cả.

Còn cái câu trên tựa đề kia thì không biết của ai, nhưng nó đã được lưu truyền, vì có người thấy nó đúng thật, nên lại lưu truyền tiếp, cho đến khi có ai đó chứng minh là nó sai, nhưng chưa có ai chứng minh là nó sai.

Có điều là, chúng ta ít tiếp xúc với chân lý này cho đến một ngày tự mình nhận ra. (Và nếu hoàn cảnh không bắt mình nhận ra thì cũng tốt vậy, nên ba mẹ mình không cần dạy khi nó chưa cần.)

Còn khi mình đã nhận ra và chấp nhận không cần chứng minh, thì việc kế tiếp là mình bắt đầu thương mình thôi.

Không có công thức hay lời khuyên nào cả, mà chỉ là những ý tưởng. Bạn làm thử, tạo điều kiện để cảm xúc diễn ra, như là một phản ứng hoá học (nên người ta hay gọi là chemistry). 

Ý tưởng, kiểu như là:

- Ngồi lại và lắng nghe bản thân, nay vui chuyện gì, khó chịu chuyện chi, cảm giác ra sao, muốn như thế nào.

- Mình có đang ép mình chạy đua không, có mệt không, có quá tốc độ và thực lực của mình không?

- Mình có đang bảo vệ mình bằng ranh giới không, nhất là trước những đối tượng ở cự ly gần?

- Khi mình thất bại, vấp ngã, mệt, thì mình đối xử với mình ra sao? Là một người bạn, hay là một người giám thị?

- Mình có chăm sóc thân- tâm-trí của mình không, có keo kiệt với mình không, có thấy mình xứng đáng xài những đồng tiền do chính mình làm ra không?

- Mình có cho mình nghỉ mệt không? Ăn ngon, mặc đẹp, ở khách sạn nhiều sao, đi ngắm cảnh đẹp trên thế giới?

"Thương" là một cảm xúc, khi mình cảm nhận được là mình "được thương" thì nghĩa là mình đã làm được. Cảm xúc, thì bạn biết rồi đó, nó đến mà không báo trước. Kiểu như, mình mua cho mình quà này quà kia, nhưng cảm xúc không đến, rồi đến một ngày, đang nằm buông thư nghe lời hát ru sắp chìm vào giấc ngủ thì cảm xúc lại đến. Vậy mới bất ngờ chứ ha.

Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất

 

Ông trăm tuổi không muốn mừng sinh nhật 100 tuổi của mình bằng cách "ăn sinh nhật" với những người chán ngắt và dữ dằn. 

Khi mọi người trong viện dưỡng lão đã chuẩn bị xong tiệc sinh nhật cho ông thì cũng là lúc deadline hành động đã tới: cần phải thoát khỏi nơi đây và bắt đầu 1 chuyến phiêu lưu mới.

Cuộc đời ông đầy những chuyến phiêu lưu, từ 1 đến 100 tuổi, và từ 100 tuổi trở đi. Đó là phần thưởng cho một người ít suy đi tính lại, chỉ cần nghe theo bản năng và suy tính ngắn hạn để giải quyết tình huống.

Thú vị nhất là chuyện kể về các nhân vật nguyên thủ quốc gia và các nhà khoa học lỗi lạc. Trong truyện, họ cũng như ông lão Allan Karlsson. Vừa lỗi lạc, vừa ngố, vừa buồn cười.

Vừa khâm phục nhân vật chính, vừa khâm phục tác giả. Jonas Jonasson, một người làm báo và làm truyền thông, đến gần 50 tuổi lại trở thành tác giả, chỉ với riêng cuốn truyện đầu tiên đã bán 8 triệu bản trên toàn thế giới.

Khâm phục sự uyên bác về lịch sử và văn hoá. Những điều ông kể về những nhân vật nổi tiếng khiến tôi không dừng được sự đắc ý, phải vỗ đùi và kêu lên, đúng rồi, haha, rồi đem kể với những đứa có liên quan, ví dụ như những đứa đã xem phim Oppenheimer và đi du lịch ở Bali, Nga.. chẳng hạn.

Và điều tôi khâm phục nhất là giọng văn trào phúng mà như thật, xứng đáng là đỉnh của đỉnh.

---

Giới thiệu trên website của NXB Trẻ:

Vào ngày sinh nhật lần thứ 100 của mình, cụ ông Allan Karlsson đột nhiên trèo qua của sổ ngôi nhà dưỡng lão – Nhà Già – và biến mất. Ở cái tuổi 100 hiếm ai đạt tới thì cụ có thể đi đâu được? Một cuộc truy tìm trên khắp nước Thụy Điển diễn ra từ phía những người có trách nhiệm chăm nom cụ cũng như chính quyền sở tại. Song song với cuộc truy tìm nhân đạo ấy, một cuộc truy tìm đuổi bắt khác gay cấn hơn, xảy đến từ một tên tội phạm, kẻ đã ngớ ngẩn hoặc đúng hơn, bất cẩn trao vali 50 triệu crown vào tay cụ già này.

Nhưng một người đã sống qua một thế kỷ thì không dễ gì tóm cụ ta được. Cuốn tiểu thuyết hồi tưởng lại cuộc đời phiêu lưu của Allan Karlsson, người đã đi khắp thế giới từ những năm trước Đại chiến thế giới thứ nhất đến cuộc Thế chiến thứ hai, từ nước Nga Xô Viết tới nước Mỹ siêu cường và nước Trung Quốc con rồng đang lên ở Viễn Đông. Cuốn tiểu thuyết với giọng điệu hóm hỉnh trào lộng, dẫn dắt người đọc chu du cùng Allan qua những tình huống giả tưởng làm bật lên cái nhìn tưng tửng về thế giới này. Những xung đột văn hóa, ý thức hệ và những nét khác thường của các vùng đất xa xôi, càng chứng tỏ sự đa dạng của nhân loại trong thế giới có vẻ phẳng này.

BỨC TRANH CUỘC ĐỜI - Hoạt động yêu thích của người ghét kế hoạch

 

Tôi không thích kế hoạch, mặc dù công việc thì đầy kế hoạch. Ừ thì, đó là vì công việc nên phải thế.

Còn với chuyện cá nhân, với cuộc đời của chính mình, thường tôi chỉ có một danh sách bucket list.

Người ta nói mấy đứa hay viết New Year Resolution thường chỉ viết rồi thôi, sau đó thì còn không nhớ đã bỏ nó ở đâu.

Mấy đứa làm vision board thì đỡ hơn, bởi vì vẽ hình đẹp đẹp rồi thì treo nó ở trong nhà, nên đi ra đi vào vẫn còn nhìn thấy.

Nhưng cái câu lạc bộ Bức Tranh Cuộc Đời của chúng tôi thì nghiêm túc hơn thế. Vì có một bạn "trưởng làng" vừa làm người hướng dẫn, vừa follow up, vừa tổ chức làm cùng nhau cho đỡ ngán.

Vì thế mà tôi đã làm Bức Tranh Cuộc Đời được 3 năm liên tiếp.

Năm đầu tiên, tôi làm một cái mood board trên 1 slide powerpoint, xong rồi ngồi diễn giải bằng lời cho coach của mình. 

Năm thứ hai, quyết tâm đi đến từng chân tơ kẽ tóc, tôi ngồi viết ra hết 12 trang giấy, sau đó xếp lên lịch Google Calendar, và viết hết các action plan lên 1 file excel, có 52 cột cho 52 tuần, 12 cột cho 12 tháng, 4 cột cho 4 quý. Kết quả: tôi follow được 1 quý, trước khi hoảng loạn vì excel.

Năm thứ ba, rút kinh nghiệm, tôi vẽ mong muốn và mục tiêu của mình lên 1 chiếc kim tự tháp, kiểu tháp nhu cầu Maslow, cộng với 5 trang giấy diễn giải ý nghĩa của nó. Cũng là năm đầu tiên tôi tham gia câu lạc bộ những người không thể tự follow úp bức tranh của chính mình. Câu lạc bộ của chúng tôi gặp nhau update tiến độ mỗi tháng 1 lần. Tôi thoát khỏi chiếc file excel, và có thêm một cộng đồng thân thiết.

Năm thứ tư, tôi vừa vẽ xong. Và năm nay cũng sẽ có câu lạc bộ hàng tháng.

Và năm nay cũng là năm tôi bắt đầu làm coach cho những bạn tham gia chương trình. Vậy là tôi có câu lạc bộ để follow-up cho chính mình, và một câu lạc bộ khác để trở thành người follow-up cho người khác.

Bức tranh là của riêng mỗi người, nhưng đi vẽ tranh thì phải đi "bầy đàn" mới vui.

Sống trong hoang mang là một năng lực

Không phải là một câu nói để động viên, mà nó thực sự là một kỹ năng trong công việc.

Lúc còn trẻ hơn bây giờ, tôi đã từng bị hấp dẫn bởi một quảng cáo tuyển dụng, trong đó có ghi là cần tìm người có khả năng "làm việc dưới áp lực cao và trong sự mơ hồ". Tôi đã ứng tuyển và được vào làm. Và tôi thực sự yêu thích cách mà công ty đó nhìn nhận tình trạng mơ hồ của mình và mong muốn mọi người sáng tạo, thử và sai, và chia sẻ cách làm cùng nhau. Cho đến giờ tôi vẫn thấy tự hào về điều này. Và tự hào về những sáng kiến được công nhận của bản thân và đội nhóm đã đạt được trong thời gian làm việc ở đây.

Trong một diễn biến khác, vào một lúc khác....

Công ty thay đổi liên tục nhưng lần nào cũng khẳng định là mình rất rõ ràng, yêu cầu nhân viên làm theo, đừng nghĩ hướng khác nữa, đừng thử cái khác nữa. Trái với sự trấn an của sếp, nhân viên cảm thấy hoang mang và không biết làm gì tiếp theo.

Giả sử như ai đó sống qua được những cơn ba đào như vậy, người đó có thể thốt lên "sống trong hoang mang là một năng lực", nhưng đó không phải là một kỹ năng mà một người chủ động phát triển một cách lành mạnh.

Năng lực sống trong mơ hồ

Sự khác nhau ở hai hoàn cảnh trên, đó là sự ý thức và nhìn nhận về tình trạng của mình.

Sự khác nhau về ý thức dẫn đến sự khác nhau về hệ quy chiếu: những giá trị nào sẽ được công nhận. 

Khi thấy mình được công nhận hay bị phủ nhận, thái độ và tâm thế sẽ kéo theo.

Và thế là sự việc đi quá xa, vì không nhìn nhận đúng, có thể vì không đủ tỉnh táo, có thể vì cố tình.

Học cách bước đi dù không nhìn thấy hết con đường

Khi không nhìn thấy con đường, hãy neo một hướng đi, một đích đến, và rồi bước từng bước nhỏ.

Chuẩn bị cho mình một niềm tin: tin vào khả năng linh hoạt của bản thân, tin rằng mỗi bước đi sẽ mở ra một cánh cửa mới, tin rằng cứ đi rồi sẽ tới.

Chọn một tâm thế: cho phép mình không biết, cho phép mình lắng nghe và quan sát, học hỏi, sáng tạo, trải nghiệm.

Cảm nhận không gian của tự do

"Freedom is not free". Sự tự do nào cũng có cái giá của nó. Một chút hoang mang, một chút mơ hồ, và, ở mặt bên kia của nó là sự tự do. Không phải đi theo con đường đã vạch sẵn (những con đường mà lắm khi cũng sai, cũng dở tệ), không phải làm theo công thức cũ kỹ (nhiều khi đã từng hiệu nghiệm trước đây nhưng đến lúc này lại quá đát), không bị áp đặt theo những giá trị khác hệ quy chiếu...

Có lẽ, đó là sự hấp dẫn bậc nhất của việc sống trong mơ hồ như một kỹ năng và trong một môi trường thích hợp.

Little Langkah, có nghĩa là "một bước nhỏ"